|
Thiele
& Small Parameters:
De technische specificaties van luidsprekerchassis zijn vastgelegd in de
zogenaamde Thiele & Small Parameters. Vergelijk van de cijfers lijkt
zo dus eenvoudig mogelijk. Desondanks kunnen gemakkelijk
interpretatiefouten ontstaan, omdat men appels met peren vergelijkt. Een
paar van die misverstanden willen we hier uit de weg ruimen.
De X-max van een luidspreker vertelt wat over de maximale lineaire
conusuitslag.
De wijze van specificeren is soms niet erg duidelijk, laat staan direct
vergelijkbaar.
De X-Max wordt berekend vanuit de dikte van de poolplaat (airgap height)
en de lengte van de spreekspoel (voice coil height). De voice coil height
is doorgaans groter dan de airgap, zodat de spreekspoel een eind op en
neer kan bewegen zonder dat het aantal windingen binnen de airgap (het
magneetveld) daardoor wijzigt.
Als namelijk het aantal windingen binnen de airgap afneemt dan zal de
aandrijfkracht afnemen en de uitslag minder toenemen dan eigenlijk zou
moeten. Er vindt dus compressie plaats van de toppen van het signaal.
Nu is het probleem dat elke fabrikant zijn eigen rekenmethode volgt om
e.e.a. te specificeren. Sommige nemen de voice coil height minus de airgap
height, (ook wel overhang genoemd) als X-max. Anderen nemen de overhang/2
om de + en - uitslag te specificeren. Weer anderen stellen (overigens
correct) dat het magneetveld niet abrupt ophoudt buiten de airgap, dus ook
de aandrijving niet, en rekent dus een bepaald percentage erbij.
Maar die percentages correctie verschillen weer per fabrikant.
Het is dus heel moeilijk, zo niet onmogelijk om de X-Max specificaties van
merken met elkaar te vergelijken.
Vandaar dat wij besloten hebben niet de X-Max, maar de overhang van de
voice coil te specificeren. Dit zijn namelijk keiharde cijfers.
De top/top waarde van de echte X-Max zal in de praktijk ca. 25% groter
zijn, vanwege het magneetveldresidu buiten de airgap, maar daar komen we
dus weer op glad ijs.
Nog even iets om over na te denken: Een grote X-max is nodig voor
krachtige weergave van lage frequenties, maar is weer ongunstig voor de
efficiency van de speaker. Je moet een speaker dus niet meer X-max geven
dan nodig is voor zijn taak, want dan is hij gewoon minder luid. Er zijn
diverse boxontwerp-programma'tjes op het internet te vinden die naast de
ideale maten voor de box ook de conusexcursie geven bij b.v vol vermogen,
of de maximum power die kan worden aangeboden bij een bepaalde X-max. Die
excursie die het programma geeft is vaak de top/top waarde. Ook wij
gebruiken computerprogramma's in de eerste ontwikkelingsfase, maar
excursiemetingen middels laser laten zien dat de door het programma
voorspelde excursie lang niet altijd volledig wordt gehaald, en dat bij
overschrijding van de X-max van de speaker niet abrupt de signaalpieken
worden afgeplat, omdat het magneetveld niet abrupt stopt buiten de airgap.
Voor nadere vragen of commentaar ben ik altijd te porren;
Wil Hofman
Hofman Pro Audio
Naar
menu
|
